Bireysel Silahlanma - Hak Zaruret Şiddet Tekeli Meşruiyet ve Türkiye

Bu kitap, Türkiye'de bireysel silahlanmanın hangi toplumsal ve kültürel değerler üzerinden meşrulaştırıldığı sorusundan hareket etmektedir. Çalışma bu soruyu kavramsal çözümleme, uluslararası literatür, karşılaştırmalı hukuk incelemesi ve özgün bir alan araştırmasını bütünleştiren bir yaklaşımla ele almaktadır. Kitapta önce bireysel silahlanmanın kavramsal sınırları çizilmekte ve bu olgunun hangi göstergelerle ölçülebileceği tartışılmaktadır. Ardından modern devletin meşru şiddet tekeli ile sivil silah sahipliği arasındaki gerilim tarihsel bir perspektifle incelenmektedir. Bireyleri silahlanmaya yönelten gerekçeler, silahın erkeklik inşasındaki yeri, "at, avrat, silah" söz kalıbından kutlama ateşine uzanan kültürel pratikler ve "daha çok silah, daha az suç" tezine ilişkin güncel araştırma sonuçları da kitabın temel tartışma alanlarını oluşturmaktadır.
Kitabın hukuki bölümleri, uluslararası insan hakları hukukunun kişisel meşru savunmayı tanımakla birlikte silah edinmeye ilişkin bağımsız bir hak öngörmediğini ortaya koymaktadır. ABD, İsviçre, İsrail, Almanya, Japonya ve Kanada örnekleri üzerinden hak ve izin modelleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir. Türk hukukunda silah ruhsatının hukuki niteliği, idarenin bağlı ve takdir yetkisi ile ruhsat işlemlerinin yargısal denetimi bu karşılaştırmalı ölçütler ışığında tartışılmaktadır. Kayıt dışı silah stoku, dönüştürülmüş kurusıkı silahlar ve ruhsat sisteminin kayıt dışı alan karşısındaki sınırları ise Türkiye'ye özgü sorun alanları olarak ayrıca ele alınmaktadır.
Çalışmanın merkezinde Türkiye'de yürütülen özgün bir alan araştırması yer almaktadır. Araştırma, katılımcıların büyük çoğunluğunun silah bulundurmayı devletin müdahale edemeyeceği bir hak olarak kabul etmediğini ve silahlanmayı toplum için ciddi bir risk olarak gördüğünü ortaya koymaktadır. Ne var ki kişisel ve ailevi güvenlik söz konusu olduğunda tablo değişmekte, silah devletin koruma kapasitesinin yetersiz kaldığı durumlarda başvurulabilecek bir zaruret olarak meşruiyet kazanmaktadır. Silahlanma eğiliminin güvensizlik algısı ve suç mağduriyetinden çok, silahın gündelik hayatın olağan bir parçası olduğu sosyal çevrelerle ilişkili olması da dikkat çekmektedir. Bu bulgular, bireysel silahlanmanın yalnızca ruhsat düzenlemeleriyle denetim altına alınamayacağına işaret etmektedir. Silahlanma eğilimini azaltmaya yönelik politikaların, kurumsal güvenin yeniden inşa edilmesini ve kayıt dışı silah arzının daraltılmasını da kapsayan bütüncül bir yaklaşımla tasarlanması gerektiği vurgulanmaktadır.

(Tanıtım Bülteninden)