Kızıl Yazı: Türkiye İle Sovyetler Birliği Arasında Edebiyat ve Devrim

Edebiyat tarihi, sürekli hatırlatılan kanonik yapıtların yanı sıra ihmal edilmiş, unutulmuş ya da unutturulmak istenmiş metinlerin de arşividir.
Nergis Ertürk, Kızıl Yazı'da 1920'lerden itibaren Sovyetler Birliği'ndeki edebi ve kültürel deneyimle farklı biçimlerde ilişkilenen ihmal edilmiş metinlere odaklanıyor. Ulusötesi bir edebiyat deneyiminin Cumhuriyet ve Sovyet dolanık devrimlerindeki alışverişini ve güzergâhını Nizamettin Nazif, Vâ-Nû, Suat Derviş, Abidin Dino ve Nâzım Hikmet'in yapıtlarını inceleyerek ortaya koyuyor.
Bu ulusötesi deneyimi ayrıntılı biçimde ele alırken genel eğilimin aksine Sovyet edebiyatını öncelikli konuma yerleştirmeden Türkçedeki deneyimi hem kendine özgülüğü hem de enternasyonal edebiyat cumhuriyetine özgün katkısı açısından yorumluyor. Bu sayede evrensel ile tikelin "ikili doğum"unu gözeten yeni bir karşılaştırmalı yöntem sunuyor.

Kızıl Yazı, ihmal edilmiş, hatta unutulması için uğraşılmış metinleri yeniden gün ışığına çıkarırken, bir yandan yakın okumayla bu metinlere gömülü tarihsel bağlamın gizlerini çözüyor, diğer yandan yerleşik edebiyat tarihini yeni bir perspektifle gözden geçirmek gerektiğine işaret ediyor.
İzi, memleketten beynelmilele giden kızıl bir yoldan sürüyor.

Yazar: Nergis Ertürk, Pennsylvania Eyalet Üniversitesi'nde karşılaştırmalı edebiyat alanında profesör doktor. 2006 yılında Columbia Üniversitesi İngilizce ve Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü'nden doktorasını aldı. Binghamton Üniversitesi'nde (SUNY) dersler verdi, Columbia Üniversitesi ve Brown Üniversitesi'nde araştırmacı olarak bulundu. PMLA, Modernism/Modernity, boundary 2, New Literary History, Interventions, Middle Eastern Literatures ve Jadaliyya dergilerinde makaleleri yayımlandı. Modern Türk edebiyatı, kültür ve düşünce tarihi, erken dönem Sovyet edebiyatı ve kültürü, karşılaştırmalı (post)kolonyalizmler, modernizmler ve yapısöküm üzerine çalışıyor. Baskı teknolojilerinin gelişimi ve çeviri imkânlarının artmasıyla birlikte Türk edebiyatında yaşanan değişimleri incelerken, 19. yüzyıldan itibaren Türkçe sözdağarında ve dilbilgisinde gerçekleşen dönüşümlerin ve 20. yüzyıldaki alfabe ve dil reformunun yarattığı etkinin izini sürdüğü Grammatology and Literary Modernity in Turkey (2011), Türkiye'de Gramatoloji ve Edebi Modernlik adıyla Türkçeleştirildi (Çev. Merve Tabur, İstanbul: İletişim, 2018). 2013 yılından beri boundary 2 dergisi yayın kurulunda yer alıyor. 2023'ten bu yana Comparative Literature Studies dergisinin editörlüğünü yapıyor.

(Tanıtım Bülteninden)