Yönetenlerin Yönetimi

Bu dünya bir bahçe gibidir. Bahçenin duvarları devlettir. Devlet de bir vilayete benzer. O vilayetin bekçisi ve muhafızı dindir. Dinde bir caddeden çeşitli sokaklara giden yollara benzer ki, bu yollar; Devlet Başkanının dosdoğru gideceği yollardır. Devlet başkanı; milletin çobanı yani; koruyucusu ve gözcüsüdür. Ordu, milletin korunmasında ona yardımcıdır. Orduya kefil, ekonomidir. Yani ordunun faydalı hizmetler görmesi ve askerlerin; devlet başkanına, itaat halinde bulunması devletin, malını layık olduğu şekilde harcamak suretiyle gerçekleşir. Ekonomide millet fertlerinin toplumsal güven ve huzur içinde olması ile gerçekleşir. Millet de, kendilerine adaletli davranılınca devlet başkanlarına itaatli ve saygılı olurlar. Adalete gelince bu, öyle bir esastır ki, alemin nizamı ve sağlamca yürümesi bununla sağlanır. Sühreverdi-Bilinmelidir ki; danışma isabetli yolun izlenmesini ve doğru görüşün ortaya çıkmasını sağlar. Danışma karışık meseleler kapısının aydınlık getiren doğruluk anahtarıdır, önemli, gizli, kapalı olan tutarlı ve uygun görüşler danışma ile ortaya çıkar. Sühreverdi- İstişare, doğru yolu bulmanın ta kendisidir! Her kim ki, kendi görüşünü beğenip başkası ile istişareye muhtaç olmadığını düşünse ve müşavereye lüzum görmese elbette yapacağı işte hata meydana gelir.